چهاردهمین رایگیری برای گزینش رییس جمهور ایران با پیروزی مسعود پزشکیان نامزد ترک و نزدیک به اصلاحطلبان به پایان رسید. کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان ضمن تشکر از فعالینی که در دوران انتخابات با هدف آگاهیدهی و تبلیغ گفتمانی و تحقق مطالبات جنبش آذربایجان و مردم ایران در میدان حضور داشتند، دیدگاه و پیشنهادات خود را در بندهای زیر اعلام میدارد:
۱. با توجه به تجربیات گذشته در جمهوری اسلامی که اختیارات رئیس جمهور در عمل بسیار محدود است و نیز گفتمان مطروحه از سوی مسعود پزشکیان که تاکنون بدون اشاره به ارزشهای حقوقبشری و دموکراتیک بوده است، نباید امیدوار بود که تغییر اساسی در سیاستها و رفتار حاکمیت از جمله در حل مسئله ملی ایجاد شود.
با این حال تعلق اتنیکی و نزدیکی نسبی وی به گفتمان ضدتبعیض آذربایجان باعث شده است که امیدهایی برای برخی اقدامات محدود در راستای تبعیضزدایی بین مرکز و پیرامون مخصوصا در مورد مطالبات پیرامون ایجاد شود. بدون شک، مطالبهگری هدفمند از سوی افکار عمومی مردم و نیز بصورت ساختارمند از سوی فعالان امکان استفاده از این فرصت را بیشتر و در پایان دوره ارزیابی نهایی را نیز تسهیل میکند. لذا، برای مقابله با پوپولیسم و سواستفاده از احساسات هویتی مردم پیشنهاد میشود که در اسرع وقت نهادی برای پیگیری مطالبات و نظارت بر اقدامات دولت پزشکیان در این خصوص از سوی فعالینی که برای پزشکیان تبلیغ میکردند، تاسیس شود.
۲. نامزدی پزشکیان با توجه به ترک بودن و نزدیکی نسبی به گفتمان جنبش آذربایجان، لایه جدیدی از ذهنیت فاشیستی و انحصارگرایانه بخشی از فعالان مرکزگرا علیه هویت ترکی را برملا کرد. کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان با اعتقاد به اینکه ذهنیت خودکامه و انحصارگرایی موجود در بخش اعظم اوپوزیسیون، یکی از مهمترین موانع گذار ایران به دموکراسی و توسعه است، هشدار میدهد که این مسئله میتواند ملیتهای غیرفارس را بیش از پیش از فردای بعد از جمهوری اسلامی نا امید کند. باید توجه کرد که همین مسئله در مشارکت نسبی مردم در انتخابات اخیر نیز تاثیر ویژهای داشت. همراهی و حمایت فعالان مرکزگرا از مطالبات به حق جنبش آذربایجان و دیگر جنبشهای معطوف به حقوق اتنیکی و نیز تجدید نظر رسانههای فارسی زبان خارج از کشور در بایکوت خبری علیه فعالیتهای این جنبشها میتواند اولین گام در این راستا باشد.
۳. انتخاب پزشکیان به عنوان رئیس جمهور با حمایت نسبی ترکهای ایران مخصوصا آذربایجانیها بار دیگر وزن ترکها در میدان سیاست کنونی و آینده ایران را دوباره اثبات کرد. آذربایجان در حالیکه نقش کلیدی در آینده ایران و برقراری دموکراسی و توسعه دارد، دارای آلترناتیوهای خاص خود برای تامین منافع سیاسی و اقتصادی منطقهی خود است. لذا، هرگونه ائتلاف و برنامهریزی برای آینده ایران بدون درنظر گرفتن این واقعیت و بدون حضور نمایندگان واقعی جنبش آذربایجان محکوم به شکست و تکرار تجربههای بیثمر گذشته خواهد بود.
![نقشه پراکندگی آرای انتخابات چهاردهمین ریاست جمهوری 1403 بر اساس استان](http://azdemocracy.org/wp-content/uploads/2024/07/1403election-map-1024x1024.jpg)
نقشه با جزئیات بیشتر توزیع آرای دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳
میزان مشارکت کل کشور، ۴۹/۸ درصد.
خراسان جنوبی و یزد که بیشتر به سعید جلیلی رای دادهاند، بالاترین میزان مشارکت را دارند. بعد از آنها، اردبیل و آذربایجان شرقی قرار دارند که پزشکیان رای بیشتری در آنها کسب کرده است.
آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و کردستان درصد بیشتری از رای دهندگان به پزشکیان رای دادهاند.
تهیه شده توسط کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان (اوجاق)
کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان، با توجه به شرایط جدید در میدان سیاست ایران، با تاکید به اهمیت تکثر آرا در داخل جنبش آذربایجان برای حفظ پویایی و استفاده حداکثری از فرصتها، فعالان جنبش را به دقت بیشتر برای حفظ انسجام و اتحاد متکثر خود و نیز شفافیت در مرزهای گفتمانی جنبش با جمهوری اسلامی در اصول دموکراسی، سکولاریسم، حقوق زنان و فدرالیسم و … دعوت میکند.
کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان
تیر ۱۴۰۳